انگشت ماشه‌ ای چیست؟ علائم، علل، روش‌ های تشخیص و درمان

مقدمه

انگشت ماشه‌ ای یا Trigger Finger یکی از شایع‌ ترین اختلالات تاندون‌ های خم‌کننده دست است که در اثر التهاب یا ضخیم شدن غلاف تاندون ایجاد می‌ شود. در این بیماری، حرکت طبیعی تاندون مختل شده و انگشت هنگام خم یا باز شدن دچار گیر کردن یا قفل شدن می‌ شود. این مشکل می‌ تواند فعالیت‌ های روزمره مانند نوشتن، گرفتن اشیا یا تایپ کردن را دشوار کند.
اگرچه انگشت ماشه‌ ای معمولاً خطر جانی ندارد، اما در صورت عدم درمان ممکن است درد، کاهش عملکرد دست و محدودیت حرکتی ایجاد کند. خوشبختانه با تشخیص زودهنگام و درمان مناسب، در بیشتر بیماران نتایج درمان بسیار مطلوب است.

انگشت ماشه‌ای چگونه ایجاد می‌شود؟
تاندون‌ های خم‌ کننده انگشتان از داخل غلافی به نام پولی (Pulley) عبور می‌ کنند. زمانی که این غلاف دچار التهاب یا ضخیم‌ شدگی شود، حرکت تاندون با مشکل مواجه شده و هنگام عبور از غلاف، انگشت به‌ صورت ناگهانی آزاد می‌ شود یا در وضعیت خم شده باقی می‌ ماند. این حالت شبیه کشیدن ماشه اسلحه است و به همین دلیل به آن انگشت ماشه‌ ای گفته می‌شود.

علائم انگشت ماشه‌ای
شایع‌ترین علائم عبارت‌اند از:
درد در کف دست و قاعده انگشت
احساس گیر کردن یا قفل شدن انگشت
شنیدن صدای کلیک هنگام حرکت انگشت
سفتی انگشت به‌ ویژه در ساعات اولیه صبح
وجود توده یا برجستگی کوچک در پایه انگشت
ناتوانی در صاف کردن انگشت بدون کمک دست دیگر
قفل شدن کامل انگشت در مراحل پیشرفته بیماری

علل ایجاد انگشت ماشه‌ ای
دلایل مختلفی می‌ توانند باعث بروز این بیماری شوند، از جمله:
استفاده مکرر از دست در فعالیت‌ های تکراری
کارهای سنگین با دست
التهاب مزمن تاندون‌ها
دیابت
آرتریت روماتوئید
نقرس
بیماری‌ های تیروئید
افزایش سن
سابقه جراحی دست
عوامل خطر
احتمال ابتلا به انگشت ماشه‌ای در افراد زیر بیشتر است:
افراد ۴۰ تا ۶۰ سال
زنان
بیماران مبتلا به دیابت
افراد مبتلا به بیماری‌ های التهابی مفاصل
کارگران، کشاورزان، مکانیک‌ ها و افرادی که از ابزارهای دستی زیاد استفاده می‌ کنند
نوازندگان و افرادی که حرکات تکراری انگشت دارند

روش‌های تشخیص
تشخیص انگشت ماشه‌ ای معمولاً بر اساس شرح حال بیمار و معاینه بالینی انجام می‌ شود. پزشک با بررسی حرکت انگشت، وجود درد و احساس گیر کردن، بیماری را تشخیص می‌ دهد.
در موارد خاص ممکن است از روش‌ های زیر استفاده شود:
سونوگرافی
MRI
تصویربرداری در صورت شک به سایر بیماری‌ های دست
درمان انگشت ماشه‌ ای
درمان به شدت بیماری بستگی دارد.
۱. استراحت و تغییر فعالیت
کاهش فعالیت‌ هایی که فشار زیادی به دست وارد می‌کنند، در مراحل اولیه می‌تواند مؤثر باشد.
۲. داروهای ضدالتهاب
داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) برای کاهش درد و التهاب تجویز می‌ شوند.
۳. استفاده از آتل
ثابت نگه داشتن انگشت برای چند هفته باعث کاهش التهاب و استراحت تاندون می‌ شود.
۴. فیزیوتراپی
تمرینات کششی و تقویتی می‌ توانند حرکت طبیعی انگشت را بهبود بخشند.
۵. تزریق کورتون
تزریق کورتیکواستروئید یکی از مؤثرترین درمان‌ های غیرجراحی است و در بسیاری از بیماران باعث رفع کامل علائم می‌ شود.
۶. جراحی
در صورتی که درمان‌ های غیرجراحی مؤثر نباشند، پزشک با یک جراحی ساده غلاف تاندون را آزاد می‌ کند. این عمل معمولاً سرپایی بوده و میزان موفقیت آن بیش از ۹۵ درصد گزارش شده است.

عوارض عدم درمان
در صورت درمان نشدن، ممکن است مشکلات زیر ایجاد شوند:
قفل شدن دائمی انگشت
کاهش دامنه حرکتی
درد مزمن
ضعف عملکرد دست
محدود شدن انجام فعالیت‌ های روزمره
راه‌ های پیشگیری
برای کاهش احتمال ابتلا به انگشت ماشه‌ ای توصیه می‌ شود:
از انجام حرکات تکراری طولانی‌ مدت خودداری کنید.
هنگام کار از ابزارهای ارگونومیک استفاده کنید.
بین فعالیت‌ های سنگین به دست خود استراحت دهید.
تمرینات کششی انگشتان را انجام دهید.
دیابت و بیماری‌ های زمینه‌ای را به‌ خوبی کنترل کنید.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟
در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر، مراجعه به پزشک ضروری است:
قفل شدن مکرر انگشت
درد شدید یا مداوم
ناتوانی در باز یا بسته کردن انگشت
تورم و قرمزی شدید
کاهش عملکرد دست

نتیجه‌گیری
انگشت ماشه‌ ای یکی از بیماری‌ های شایع تاندون‌ های دست است که می‌ تواند کیفیت زندگی و عملکرد روزانه فرد را تحت تأثیر قرار دهد. تشخیص زودهنگام و شروع درمان مناسب، از پیشرفت بیماری جلوگیری کرده و در بسیاری از موارد بدون نیاز به جراحی، مشکل را برطرف می‌ کند. در موارد پیشرفته نیز جراحی آزادسازی تاندون روشی ایمن، کم‌ تهاجمی و با میزان موفقیت بالا محسوب می‌ شود. در صورت مشاهده علائم، مراجعه به پزشک متخصص ارتوپدی یا جراح دست بهترین راه برای انتخاب درمان مناسب است.